Odszkodowanie i wynagrodzenie za urządzenia przesyłowe na działce

Twoja nieruchomość jest obciążona infrastrukturą przesyłową? Słupy wysokiego napięcia, linie energetyczne, gazociągi, magistrale wodociągowe czy też linie telekomunikacyjne to nie tylko defekt estetyczny, ale przede wszystkim realne ograniczenie Twojego prawa własności. Jako właściciel masz prawo domagać się rekompensaty za spadek wartości gruntu oraz wynagrodzenia za jego dalsze udostępnianie.

Przełom w orzecznictwie: Wyrok TK z 2 grudnia 2026 r.

Kluczowym punktem zwrotnym dla właścicieli nieruchomości stało się orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 roku. (P 10/16) Trybunał ostatecznie rozstrzygnął kontrowersje wokół instytucji zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorstwa państwowe i ich następców prawnych i uznał, że praktyka przedsiębiorstw przesyłowych polegająca na korzystaniu z cudzych nieruchomości bez umów i bez wynagrodzenia z jednoczesnym podnoszeniem zarzutu zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu była sprzeczna z konstytucyjnymi gwarancjami ochrony własności.

Zgodnie z najnowszym wyrokiem, uznano za niekonstytucyjne przepisy pozwalające na zaliczanie okresu posiadania infrastruktury przed 1989 rokiem w sposób automatyczny, bez wykazania przez firmę przesyłową konkretnego tytułu prawnego do wejścia w teren. Oznacza to, że w wielu sprawach, które wcześniej uznawano za przegrane z powodu „zasiedzenia”, dziś otwiera się droga do dochodzenia odszkodowań, a także ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem.

Dodatkowo wyrok Trybunału otwiera drogę do wznowienia postępowań dla osób, których sprawy o ustanowienie służebności przesyłu zostały prawomocnie oddalone, przy czym dopuszczalność wznowienia wymaga indywidualnej oceny każdej sprawy.

Przesłanki dochodzenia roszczeń

Aby skutecznie ubiegać się o środki finansowe, muszą zostać spełnione określone przesłanki:

1. Fizyczna obecność urządzeń: Na działce znajdują się urządzenia, które nie służą wyłącznie obsłudze Twojej nieruchomości.
2. Brak tytułu prawnego: Przedsiębiorstwo nie posiada wpisanej służebności w Księdze Wieczystej ani ważnej umowy cywilnoprawnej.
3. Ograniczenie w korzystaniu: Infrastruktura na określonym obszarze (tzw. pas technologiczny) uniemożliwia lub utrudnia zabudowę lub utrudnia wykorzystanie terenu (np. rolnicze).

Jak liczymy wysokość świadczeń za przesył?

Kwoty te dzielą się na dwa główne filary:

1. Odszkodowanie za bezumowne korzystanie (do 6 lat wstecz)

Jest to kwota należna za to, że firma przesyłowa korzystała z Twojej nieruchomości bez tytułu prawnego:

• Metoda obliczeń: Powierzchnia pasa technologicznego x jednostkowa stawka czynszu dzierżawnego dla danego typu gruntu x czas trwania naruszenia (max. 72 miesiące).

2. Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu.

Jest to zapłata za „zalegalizowanie” urządzeń na przyszłość.

• Metoda obliczania: Opiera się na stopniu współkorzystania z gruntu przez przedsiębiorcę. Przyjmuje się, że wynagrodzenie powinno odpowiadać iloczynowi powierzchni pasa służebności oraz wartości rynkowej 1m² gruntu, skorygowanej o współczynnik współkorzystania.
• W = P x C x K
  • W– wynagrodzenie,
  • P – powierzchnia zajęta pod urządzenia,
  • C – cena metra kwadratowego działki,
  • K – współczynnik (zależny od tego, jak bardzo urządzenie przeszkadza właścicielowi).

Procedura działania – jak odzyskać pieniądze?

Proces odszkodowawczy realizujemy w trzech etapach:

• Analiza dokumentacji celem wykluczenia możliwości zasiedzenia (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego).
• Etap Polubowny: Wezwanie przedsiębiorstwa do zapłaty i negocjacje. Na tym etapie istnieje możliwość uzyskania satysfakcjonującej kwoty bez wchodzenia na drogę sądową.
• Etap Sądowy: Reprezentacja przed sądami powszechnymi w celu dochodzenia odszkodowania za dotychczasowe korzystanie z nieruchomości oraz wynagrodzenia za ustanowienie służebności za odpowiednim wynagrodzeniem.