Słup energetyczny stojący na działce nie zawsze jest tylko mało estetycznym elementem krajobrazu. W niektórych przypadkach może oznaczać realne ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości, a co za tym idzie może być podstawą do żądania pieniędzy od przedsiębiorstwa energetycznego. Problem często pojawia się dopiero wtedy, gdy właściciel chce sprzedać działkę, rozpocząć budowę domu albo sprawdzić, dlaczego w księdze wieczystej lub dokumentach nieruchomości pojawiają się informacje dotyczące urządzeń przesyłowych. Wtedy okazuje się, że linia energetyczna może mieć znaczenie nie tylko praktyczne, ale również prawne.
Tak więc pojawia się kluczowe pytanie: czy za słup energetyczny znajdujący się na prywatnej działce należy się odszkodowanie? Nie ma jednak jednej odpowiedzi dla każdej nieruchomości. Tutaj liczy się wiele zmiennych w tym to, kiedy i w jakich okolicznościach urządzenie zostało posadowione oraz czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada tytuł prawny do korzystania z gruntu. I właśnie o tym, kiedy należy się odszkodowanie za ów słup energetyczny znajdujący się na działce piszemy w tym wpisie.
Skąd w ogóle bierze się roszczenie za słup energetyczny na działce?
Właściciel nieruchomości ma prawo korzystać ze swojej działki i rozporządzać nią w granicach określonych przez przepisy prawa. Jeżeli jednak przez nieruchomość przebiega linia energetyczna, a na jej terenie znajduje się słup, korzystanie z działki może być w pewnym zakresie ograniczone i też po prostu niewygodne. Przedsiębiorstwo energetyczne może oczywiście korzystać z cudzej nieruchomości, jeżeli ma do tego odpowiednią podstawę prawną. Może nią być m.in.: ustanowiona służebność przesyłu, wcześniejsza służebność gruntowa, decyzja administracyjna albo inny skuteczny tytuł prawny. Jeżeli takiej podstawy nie ma, sytuacja właściciela może wyglądać zupełnie inaczej.
W praktyce oznacza to, że sam fakt istnienia słupa na działce nie przesądza jeszcze o prawie do odszkodowania. Najpierw trzeba ustalić, na jakiej podstawie przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z naszej nieruchomości.
Czy za słup energetyczny można dostać odszkodowanie?
To jedno z częściej pojawiających się pytań jakie od Państwa dostajemy. Odpowiedź na nie brzmi: Tak, ale trzeba rozróżnić kilka różnych sytuacji. Najczęściej chodzi o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz o wynagrodzenie związane z ustanowieniem służebności przesyłu. W określonych przypadkach właściciel może dochodzić także innych roszczeń, zależnie od tego, jakie skutki dla nieruchomości wywołuje znajdująca się na niej infrastruktura.
Służebność przesyłu pozwala przedsiębiorstwu energetycznemu korzystać z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do utrzymywania urządzeń przesyłowych, ich eksploatacji, konserwacji czy napraw. Dla właściciela oznacza to ograniczenie prawa własności. Za takie ograniczenie co do zasady może przysługiwać odpowiednie wynagrodzenie. Nie należy jednak zakładać, że będzie to zawsze jedna określona kwota. Wysokość wynagrodzenia zależy od wielu okoliczności, w tym od rodzaju urządzenia, powierzchni zajętej pod infrastrukturę, zakresu ograniczenia prawa własności, wartości nieruchomości oraz sposobu korzystania z działki.
Słup stoi od kilkudziesięciu lat. Czy to oznacza, że jest już za późno na odszkodowanie?
To jeden z najważniejszych problemów, z jakimi spotykają się właściciele starszych nieruchomości. Przedsiębiorstwo energetyczne może powołać się na tzw.: zasiedzenie służebności. Jeżeli przez odpowiednio długi czas korzystało ono z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, przy spełnieniu ustawowych warunków mogło dojść do jej zasiedzenia. I właśnie dlatego wiek słupa lub linii energetycznej ma znaczenie.
Nie oznacza to jednak, że każdy stary słup został automatycznie „zasiedziany”. Konieczne jest przeanalizowanie m.in. sposobu korzystania z nieruchomości, charakteru posiadania, dokumentów dotyczących budowy infrastruktury oraz tego, czy w danym przypadku upływ wymaganego terminu rzeczywiście nastąpił. W sprawach dotyczących starych linii energetycznych dokumentacja sprzed kilkudziesięciu lat może mieć ogromne znaczenie.
Co ma znaczenie przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za słup energetyczny na naszej działce?
Kwota należna właścicielowi nie jest ustalana wyłącznie na podstawie tego, ile słupów znajduje się na działce. Znaczenie ma przede wszystkim zakres ingerencji w prawo własności. Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy słup znajduje się na skraju dużej działki rolnej, a inaczej, gdy stoi w miejscu przeznaczonym pod zabudowę domu jednorodzinnego.
Pod uwagę może być brana również strefa, w której właściciel musi znosić obecność urządzeń energetycznych i możliwość wejścia przedsiębiorstwa na teren nieruchomości w celu przeprowadzenia prac. Znaczenie ma także przeznaczenie działki oraz jej wartość. W praktyce wysokość wynagrodzenia może wymagać specjalistycznej analizy, a w postępowaniu sądowym często istotną rolę odgrywa opinia biegłego.
W przypadku nieruchomości położonych w Łodzi i okolicznych miejscowościach problem może dotyczyć zarówno starszej zabudowy, jak i działek, które z czasem zmieniły swoje przeznaczenie. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy działka, która kiedyś miała charakter rolny lub była położona na obrzeżach miasta, obecnie znajduje się w obszarze przeznaczonym pod zabudowę. Wartość nieruchomości oraz sposób, w jaki właściciel może z niej korzystać, mogą bowiem wyglądać zupełnie inaczej niż kilkadziesiąt lat temu.
Samo położenie słupa nie wystarcza jednak do oceny sprawy. Każdą nieruchomość trzeba przeanalizować indywidualnie, zwłaszcza pod kątem dokumentów dotyczących urządzeń przesyłowych.
Jak sprawdzić, czy za słup energetyczny należy się wynagrodzenie?
Jeżeli chcemy starać się o wynagrodzenie za słup energetyczny znajdujący się na działce w pierwszej kolejności powinniśmy sprawdzić stan prawny owej nieruchomości. Tutaj nie ma nic skomplikowanego, bowiem tak naprawdę wystarczy sprawdzić księgę wieczystą, akt notarialny, dokumenty dotyczące nabycia działki, mapy oraz informacje znajdujące się w zasobie geodezyjnym.
Następnie warto ustalić, do kogo należy znajdująca się na działce infrastruktura. Nie zawsze będzie to ten sam podmiot, który obecnie dostarcza energię elektryczną. Przedsiębiorstwa energetyczne na przestrzeni lat zmieniały nazwy, struktury organizacyjne i następowały m.in.: przekształcenia. Istotne mogą być tutsj także stare decyzje administracyjne, pozwolenia oraz dokumenty związane z budową lub modernizacją linii.
Dopiero zestawienie tych informacji pozwala odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czy przedsiębiorstwo energetyczne ma prawo korzystać z działki i czy właścicielowi należy się z tego tytułu wynagrodzenie.
Czy warto wystąpić do zakładu energetycznego z żądaniem zapłaty?
To jedno z najczęściej zadawanych nam pytań. W wielu sprawach jest to jeden z możliwych sposobów rozpoczęcia rozmów. Zanim jednak zostanie skierowane konkretne żądanie, warto sprawdzić, czy przedsiębiorstwo nie będzie mogło skutecznie podnieść zarzutu zasiedzenia służebności albo wskazać innego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Ma to znaczenie także ze względu na przedawnienie poszczególnych roszczeń. Nie zawsze można po prostu żądać zapłaty za cały okres, w którym słup znajdował się na działce. Dlatego w tego rodzaju sprawach historia nieruchomości jest równie ważna jak jej obecny stan.
Słup energetyczny a sprzedaż działki
Obecność infrastruktury energetycznej może mieć również znaczenie przy sprzedaży nieruchomości. Potencjalny nabywca może zwrócić uwagę na przebieg linii, ograniczenia w zabudowie czy konieczność zapewnienia przedsiębiorstwu energetycznemu dostępu do urządzeń. Nierzadko również dzieje się, że ów nieruchomości są po prostu tańsze, niż te znajdujące się np. 200 m dalej, gdzie linia lub słup energetyczny już nie przebiegają.
Jeżeli przed sprzedażą zostanie wyjaśniony stan prawny słupa lub linii, może to ułatwić przeprowadzenie transakcji i ograniczyć ryzyko sporów z przyszłym właścicielem. W niektórych przypadkach uregulowanie sytuacji prawnej może być korzystne zarówno dla właściciela, jak i przedsiębiorstwa energetycznego. Wszystko zależy jednak od konkretnego stanu faktycznego.
Nie każdy słup oznacza odszkodowanie, ale każdy warto sprawdzić
Pamiętajmy więc, że słup energetyczny na działce nie daje automatycznie prawa do otrzymania pieniędzy. Z drugiej strony nie warto zakładać, że skoro urządzenie stoi tam od wielu lat, właściciel nie ma już żadnych możliwości działania. Kluczowe jest ustalenie, kiedy powstała infrastruktura, kto ją wybudował, na jakiej podstawie korzystano z nieruchomości i czy doszło do ustanowienia albo zasiedzenia służebności. Dopiero po przeanalizowaniu tych okoliczności można ocenić, czy w konkretnej sprawie istnieją podstawy do dochodzenia wynagrodzenia lub innych roszczeń.
Masz słup energetyczny na działce w Łodzi lub okolicach?
Jeżeli przez nieruchomość przebiega linia energetyczna albo na działce znajduje się słup, warto sprawdzić, czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada tytuł prawny do korzystania z gruntu. Skontaktuj się z naszą kancelarią adwokacką w Łodzi. Analiza dokumentów i historii nieruchomości pozwoli ocenić, czy w konkretnej sprawie może przysługiwać wynagrodzenie oraz jakie kroki warto podjąć.