Spółka jawna jest jedną ze spółek osobowych uregulowanych w Kodeksie spółek handlowych. Jest często wybierana przez przedsiębiorców, którzy chcą wspólnie prowadzić działalność gospodarczą i jednocześnie zachować dużą swobodę w określaniu zasad współpracy pomiędzy wspólnikami. Niemniej jednak tutaj każdy z nich odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką z uwzględnieniem art. 31.
Spółka jawna prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą i może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, zawierać umowy, pozywać i być pozywana. W przeciwieństwie do spółki cywilnej stanowi odrębny od wspólników podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym. Założenie spółki jawnej nie wymaga wniesienia minimalnego kapitału zakładowego. Wspólnicy mogą również w dużym zakresie samodzielnie określić zasady funkcjonowania spółki, sposób podziału zysków i strat, zasady prowadzenia jej spraw oraz reprezentacji.
Tak jak zostało to zaznaczone, jednocześnie spółka jawna wiąże się z istotnym ryzykiem po stronie wspólników. Wspólnicy odpowiadają bowiem za zobowiązania spółki również swoim majątkiem osobistym, na zasadach określonych w przepisach prawa. Z tego względu przed zawarciem umowy spółki warto dokładnie przeanalizować zarówno korzyści, jak i ryzyka związane z wyborem tej formy działalności.
Spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Samo podpisanie umowy spółki nie oznacza jeszcze powstania spółki jawnej jako podmiotu podlegającego wpisowi do KRS. Procedura założenia spółki obejmuje przede wszystkim przygotowanie umowy, ustalenie zasad jej funkcjonowania, określenie przedmiotu działalności oraz dokonanie zgłoszenia do Krajowego Rejestru Sądowego.
Rejestracja spółki jawnej wymaga prawidłowego przygotowania dokumentów i danych wymaganych przez KRS. Błędy lub niezgodności w dokumentacji mogą prowadzić do wezwania do uzupełnienia braków, a tym samym wydłużyć proces rejestracji. Nasza kancelaria adwokacka w Łodzi pomaga wspólnikom przygotować umowę spółki jawnej oraz przeprowadzić procedurę rejestracyjną. Zakres pomocy może zostać dopasowany do charakteru planowanej działalności oraz liczby i potrzeb wspólników.
Umowa spółki jawnej jest podstawowym dokumentem określającym zasady jej funkcjonowania. Powinna zostać przygotowana w formie pisemnej i zawierać elementy wymagane przez Kodeks spółek handlowych. Zalety tego rodzaju spółki to brak wymagań kapitałowych, stosunkowo niskie, bo wynoszące łącznie 600 zł, koszty rejestracji i swoboda w formułowaniu umowy spółki. Umowa spółki jawnej równie dobrze może mieć postać wielostronicowego dokumentu, jak i zmieścić się na jednej kartce papieru.
W najbardziej podstawowej formie umowa spółki jawnej może zawierać jedynie 5 elementów:
Jedną z najważniejszych kwestii, które należy przeanalizować przed założeniem spółki jawnej, jest odpowiedzialność wspólników za jej zobowiązania.
Wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia, całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Odpowiedzialność wspólnika ma jednak charakter subsydiarny. Oznacza to, że wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w sytuacji, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Z punktu widzenia przyszłych wspólników jest to jedna z najważniejszych różnic pomiędzy spółką jawną a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością.
Szczególnej uwagi wymaga również sytuacja osoby, która przystępuje do istniejącej już spółki jawnej. Co do zasady nowy wspólnik odpowiada także za zobowiązania spółki powstałe przed dniem jego przystąpienia. Decyzja o przystąpieniu do spółki powinna więc być poprzedzona analizą jej sytuacji prawnej i majątkowej.
Co do zasady każdy wspólnik ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Wspólnicy mogą jednak w umowie spółki odmiennie uregulować sposób podejmowania decyzji oraz zakres kompetencji poszczególnych osób. Takie rozwiązanie pozwala dopasować sposób zarządzania przedsiębiorstwem do jego wielkości, profilu działalności i relacji pomiędzy wspólnikami. W przypadku większej liczby wspólników szczególnie istotne może być precyzyjne określenie, które decyzje mogą być podejmowane samodzielnie, a które wymagają zgody pozostałych wspólników. Odpowiednie postanowienia umowy mogą pomóc uniknąć sytuacji, w której różnice zdań pomiędzy wspólnikami utrudniają bieżące prowadzenie działalności.
Każdy wspólnik jest co do zasady uprawniony do reprezentowania spółki jawnej. Oznacza to możliwość działania w jej imieniu zarówno w czynnościach sądowych, jak i pozasądowych. Zasady reprezentacji mogą zostać jednak odpowiednio uregulowane w umowie spółki, z uwzględnieniem przepisów Kodeksu spółek handlowych. Prawidłowe określenie sposobu reprezentacji ma praktyczne znaczenie dla bezpieczeństwa obrotu oraz zawierania umów przez spółkę. Przed rejestracją warto więc ustalić, czy każdy wspólnik będzie mógł samodzielnie reprezentować spółkę, czy też w określonych sytuacjach konieczne będzie współdziałanie kilku osób.
Co do zasady każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku, niezależnie od rodzaju i wartości wniesionego wkładu. Wspólnicy mogą jednak w umowie spółki przyjąć odmienne zasady podziału zysku. Możliwe jest również określenie innych zasad uczestniczenia wspólników w stratach, przy czym postanowienia umowy muszą pozostawać zgodne z obowiązującymi przepisami. Jest to kolejny przykład dużej swobody, jaką daje konstrukcja spółki jawnej. Zanim wspólnicy podpiszą umowę, warto jednak dokładnie ustalić wzajemne oczekiwania dotyczące finansowania działalności, udziału w zyskach oraz ponoszenia strat.
Spółka jawna i spółka cywilna bywają ze sobą utożsamiane, jednak są to dwie różne konstrukcje prawne. Spółka cywilna nie posiada własnej osobowości prawnej ani statusu spółki handlowej. W jej przypadku przedsiębiorcami są wspólnicy. Spółka jawna jest natomiast spółką handlową posiadającą własny majątek i działającą we własnym imieniu.
Spółka jawna może więc samodzielnie nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, a także występować jako strona postępowania sądowego. Ma to istotne znaczenie dla sposobu prowadzenia działalności i relacji pomiędzy spółką, jej wspólnikami oraz kontrahentami. Wybór pomiędzy spółką cywilną a jawną powinien być poprzedzony analizą planowanego modelu działalności, liczby wspólników, zakresu ich odpowiedzialności oraz sposobu zarządzania przedsiębiorstwem.
Założenie spółki jawnej wymaga nie tylko przygotowania dokumentów potrzebnych do rejestracji. Już na początku działalności wspólnicy powinni podjąć decyzje dotyczące zasad współpracy, podziału kompetencji, reprezentacji, wkładów oraz podziału zysków i strat. Właściwie przygotowana umowa spółki może zabezpieczyć interesy wspólników i ograniczyć ryzyko wystąpienia konfliktów w przyszłości. Jest to szczególnie istotne ze względu na szeroki zakres odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki.
Adwokat w Łodzi może pomóc w przygotowaniu indywidualnej umowy spółki jawnej, przeanalizowaniu proponowanych zapisów oraz przeprowadzeniu wspólników przez proces rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Nasza kancelaria adwokacka w Łodzi zapewnia wsparcie prawne przedsiębiorcom planującym założenie spółki jawnej. Pomoc ta może obejmować przygotowanie umowy spółki, ustalenie zasad reprezentacji i prowadzenia jej spraw, analizę praw i obowiązków wspólników oraz przygotowanie dokumentacji wymaganej przy rejestracji. Wsparcie adwokata jest szczególnie przydatne wtedy, gdy spółkę zakłada kilku wspólników, planowana działalność wiąże się z większym ryzykiem gospodarczym albo wspólnicy chcą w sposób szczegółowy uregulować wzajemne relacje.
Jeżeli planują Państwo założenie spółki jawnej w Łodzi już dziś zapraszamy do kontaktu z nasza kancelarią. Pomożemy odpowiednio przygotować dokumentację i wybrać rozwiązania prawne odpowiadające rzeczywistym potrzebom przyszłej spółki.